BAKI, 28 sentyabr. TELEQRAF

İran və ABŞ Hörmüz boğazındakı qarşıdurmada zamanın öz xeyirlərinə işlədiyini düşünsə də, bu hesablaşma dalana dirənmiş prosesin daha da uzanmasına və münaqişənin şiddətlənməsinə səbəb ola bilər.

Teleqraf xəbər verir ki, bu barədə “Haaretz” məlumat yayıb.

Təhlilin müəllifi Tsvı Barelin fikrincə, Vaşinqtonun Hörmüz boğazının açıq olduğu barədə iddiası burada ticarətin normal vəziyyətə qayıtması demək deyil. Neftdaşımalarının həcmi hələ də müharibədən əvvəlki səviyyədən aşağıdır və yüksək daşınma və sığorta xərcləri, yüklərin gəmidən-gəmiyə ötürülməsindəki gecikmələrlə birlikdə ixracatçılara təzyiq göstərir. Alternativ marşrutların, o cümlədən Səudiyyə Ərəbistanının Qırmızı dəniz üzərindən ixrac marşrutundakı problem də Hörmüzdən asılılığı azaltmaq imkanlarını məhdudlaşdırıb.

Bunun əksinə olaraq, “Haaretz”in yazdığına görə, ABŞ-nin İrana qarşı dəniz blokadası və sanksiyaları Tehranın neft ixracını və xarici valyutaya çıxışını ciddi şəkildə məhdudlaşdırıb və alternativ ticarət marşrutları itkiləri kompensasiya etmək iqtidarında deyil. Təzyiqlər İranın iqtisadi tərəfdaşlarına, xüsusən də İraqa da əlavə xərclər yükləyir. Müəllif hesab edir ki, Tehran hələ də regionda ticarəti pozmaq imkanına malikdir, amma “nə müharibə, nə də sülh” vəziyyətinin davam etməsi tədricən bu sövdələşmə rıçağının dəyərini azaldır.

İsrail nəşri qeyd edib ki, Qətərin vasitəçiliyi ilə dolayı danışıqların davam etməsinə baxmayaraq, tərəflərin fərqli hesablamaları var: Vaşinqton iqtisadi təzyiqin Tehranın güzəştə getməsinə səbəb olacağına ümid edir, İran isə ABŞ-nin böhranın yaratdığı xərcləri kompensasiya üçün dözümünün məhdud olduğunu düşünür. Müəllifin qiymətləndirməsinə əsasən, tərəflərin bir-birinin geri çəkiləcəyini gözləməsi razılaşmanı asanlaşdırmaq əvəzinə, qarşıdurmanın daha da şiddətlənməsinə səbəb olan amilə çevrilə bilər.