BAKI, 7 oktyabr. TELEQRAF

"Serbiya Respublikası 1990-cı illərdə keçmiş Yuqoslaviyada baş vermiş münaqişələr zamanı itkin düşmüş şəxslər məsələsinin həllinə, xüsusilə də hələ də taleyi barədə məlumat olmayan şəxslərin taleyinin müəyyənləşdirilməsinə böyük əhəmiyyət verir".

Teleqraf xəbər verir ki, bunu Serbiya Xarici İşlər Nazirliyinin baş katibi Duşan Kozarev “Bakı Dialoqu” çərçivəsində keçirilən “İtkin düşmüş şəxslər probleminin həllində etimadın gücləndirilməsi və effektiv mexanizmlərin inkişaf etdirilməsi” mövzusunda IV Beynəlxalq Konfransın panel sessiyasında deyib.

Onun sözlərinə görə, təxminən 40 000 nəfər itkin düşüb, regionumuzda isə 9 500-dən çox insan hələ də itkin kimi qeyd olunur:

"Bizim üçün bu məsələ sadəcə statistik rəqəmlər və ya statistika deyil. Hər bir itkin şəxsin arxasında bəzən onilliklər ərzində yaxınlarının taleyi və harada olması ilə bağlı cavab gözləyən bir ailə var.

Biz illər ərzində itkin düşmüş şəxslər məsələsinin həlli üçün institusional çərçivə yaratmışıq. Təcrübəmiz göstərib ki, davamlı irəliləyiş səlahiyyətli milli qurumlar, beynəlxalq təşkilatlar, məhkəmə-tibbi ekspertlər və ən əsası, itkin düşmüş şəxslərin ailələri arasında davamlı əməkdaşlıq tələb edir.

Prezident Aleksandar Vuçiçin rəhbərliyi ilə Serbiya ailələrə cavabların verilməsinə, barışığın və regional sabitliyin təşviqinə yönəlmiş regional əməkdaşlığa sadiq qalır. Bu mühüm məsələnin həllinə aydın siyasi iradənin olması, xüsusilə məlumatların sistemli şəkildə mübadiləsi və yoxlanılması yolu ilə ekspertlər səviyyəsində effektiv əməkdaşlıq üçün ilkin şərtdir.

Belə əməkdaşlığın konkret nümunəsi Beynəlxalq İtkin Şəxslər Komissiyasının dəstəyi ilə Berlin Prosesi çərçivəsində yaradılmış keçmiş Yuqoslaviyada silahlı münaqişələr zamanı itkin düşmüş şəxslərin aktiv işləri üzrə regional məlumat bazasıdır. Məlumat bazası regionumuzdakı müvafiq qurumları bir araya gətirir və məlumatların mübadiləsi, yoxlanılması və yenilənməsi üçün mexanizm təmin edir, eyni zamanda ailələrə əlavə məlumatlara çıxış əldə etmək və bu məlumatları təqdim etmək imkanı yaradır.

Lakin son bir neçə il ərzində bütün prosesin siyasiləşdirilməsi səbəbindən, xüsusilə Xorvatiyanın səlahiyyətli qurumları və Kosovoda və Metoxiyada müvəqqəti özünüidarəetmə qurumları ilə əməkdaşlıqda durğunluq yaranıb və nəticədə itkin düşmüş şəxslərlə bağlı çox cüzi sayda iş həll olunub.

Biz heç vaxt unutmamalıyıq ki, XX əsr boyunca serb xalqı Birinci və İkinci Dünya müharibələrinin Qolqotasından tutmuş keçmiş Yuqoslaviya ərazisində 1990-cı illərdə baş vermiş faciəvi münaqişələrə qədər böyük qurbanlar verib. Yasenovats düşərgəsində əhalimizə qarşı soyqırım törədilib və təxminən 500 000 serb Ustaşalar tərəfindən vəhşicəsinə məhv edilib, qurbanların ümumi sayı isə təxminən 700 000 nəfərə çatıb.

1990-cı illərdə soydaşlarımız da oxşar təqib və əzablara məruz qalıblar. Nəticədə, bugünkü Xorvatiya ərazisindən 1 500-dən çox serb hələ də itkin kimi qeyd olunur. Onlar Xorvatiya qüvvələrinin cinayətkar fəaliyyətləri, o cümlədən 250 000-dən çox serbin ata-baba yurdlarından qovulduğu “Fırtına” əməliyyatı zamanı həlak olublar.

Serb mövcudluğunun məhv edilməsi ilə bağlı eyni yanaşma Bosniya və Herseqovinada, Sarayevoda, Neretva vadisində, eləcə də Podrinye və Posavinanın bəzi hissələrində baş verib. Burada çoxsaylı ailələr hələ də yaxınlarının taleyindən xəbərsiz şəkildə iztirab içində qalırlar".