BAKI, 11 iyul. TELEQRAF

Azərbaycanın 14-15 dekabr tarixlərində Mayamidə keçiriləcək G20 sammitinə dəvət olunması ölkəmizin kursunun düzgünlüyünün daha bir təsdiqidir. Bu, Prezident İlham Əliyevin illər ərzində məharətlə həyata keçirdiyi xarici siyasət strategiyasının birbaşa nəticəsidir. Dövlət başçısının rəhbərliyi ilə Azərbaycan özünü regional və qlobal proseslərin əsas iştirakçısı kimi inamla sübut edib.

Bunu Teleqraf-a Milli Məclisin komitə sədri, professor Hicran Hüseynova deyib.

Professor bildirib ki, G20 sammitləri dünyanın ən böyük iqtisadiyyatlarını bir araya gətirir və qlobal ÜDM-in təxminən 85%-ni, beynəlxalq ticarətin 75%-dən çoxunu və planet əhalisinin təxminən üçdə ikisini təşkil edir:

“Lakin bu formatın tədricən genişlənməsi və qlobal siyasətdəki dəyişiklikləri əks etdirməsi təbiidir. Azərbaycan G20-nin üzvü olmasa da, bu gün Avrasiya məsələlərinin müzakirəsini regionun nüfuzlu aktorlarından birinin iştirakı olmadan təsəvvür etmək çətindir.

Dəvət olunanlar siyahısında Azərbaycandan əlavə, Qazaxıstan, Özbəkistan, Finlandiya, İrlandiya, Niderland, Norveç, Qətər, Sinqapur, İspaniya və BƏƏ də var. Yəni, regionları nəqliyyat dəhlizləri ilə birləşdirə, enerji təhlükəsizliyini təmin edə və qeyri-sabit qlobal mühitdə etibarlı tərəfdaş kimi xidmət edə bilən dövlətlər. Məhz bu, Prezident İlham Əliyevin uzun illərdir ardıcıl olaraq həyata keçirdiyi strategiyadır.

Son illərdə ölkəmiz qlobal gündəliyin əsas məsələlərini müzakirə etməkdə rolunu əhəmiyyətli dərəcədə gücləndirib. Bunun çoxsaylı nümunələri var. Qoşulmama Hərəkatına uğurlu sədrliyimiz Azərbaycanın müxtəlif siyasi baxışlara malik dövlətləri ortaq bir gündəm ətrafında birləşdirmək qabiliyyətini nümayiş etdirdi. COP29-a ev sahibliyi etmək Azərbaycanın qlobal iqlim diplomatiyasında əsas oyunçu statusunu möhkəmləndirdi. Digər bir nümunə isə müstəmləkəçilik və neokolonializm şəraitində müstəqillik və suverenlik uğrunda mübarizəsini davam etdirən xalqları dəstəkləmək üçün yaradılmış Bakı Təşəbbüs Qrupunun işidir. Və bu, Azərbaycanın bu gün beynəlxalq siyasətdə getdikcə daha çox görkəmli rol oynamasına imkan verən geniş işin yalnız bir hissəsidir. WUF-13 kimi mötəbər tədbirin ölkəmizdə keçirilməsi ilə Azərbaycan ümumdünya şəhərsalma prosesinə öz layiqli töhfələrini verdi”.

Komitə sədri hesab edir ki, Mərkəzi Asiya Azərbaycanın xarici siyasətində xüsusi yer tutur:

“Son illərdə regional dövlətlərlə əməkdaşlıq əhəmiyyətli dərəcədə güclənib və Bakı Şərq və Qərb arasında əsas əlaqə kimi möhkəm şəkildə möhkəmlənib. Bu, xüsusilə Donald Trampın Ağ Evə qayıtmasından bəri ABŞ-ın Mərkəzi Asiyaya artan marağı nəzərə alınmaqla xüsusilə aktualdır.

Məhz bu məqamda Azərbaycan strateji əhəmiyyət kəsb edir. Daha çox Orta Dəhliz kimi tanınan Transxəzər Beynəlxalq Nəqliyyat Marşrutu onun ərazisindən keçir və Asiya ilə Avropa arasında ənənəvi marşrutlara əsas alternativlərdən birinə çevrilir. Bu marşrutla daşınan yüklərin həcmi hər il artır. 2021-ci ildə marşrut üzrə təxminən 840.000 ton yük daşındığı halda, 2025-ci ildə bu rəqəm 4,7 milyon tonu keçib. 2030-cu ilə qədər iştirakçı ölkələr yük həcmini ildə 10 milyon tona çatdırmağı planlaşdırırlar. Eyni zamanda, region ölkələri limanların, dəmir yollarının və logistika mərkəzlərinin inkişafına böyük sərmayə qoyur və bu marşrutu tədricən Avrasiyanın əsas nəqliyyat dəhlizlərindən birinə çevirir.

Bundan əlavə, Zəngəzur dəhlizi və ya "Tramp Marşrutu" (TRIPP) bu istiqamətə yeni təkan verməlidir. Bu, Azərbaycanın əsas hissəsini 32 kilometrlik Ermənistan ərazisi vasitəsilə Naxçıvan Muxtar Respublikası ilə birləşdirəcək bir dəhlizdir. Marşrut Ermənistanın yurisdiksiyası altında qalacaq, lakin ABŞ onun inkişafına 99 il ərzində müstəsna hüquqlar alacaq. Layihəyə 2028-ci ildə başlana bilər. Bu, təkcə Orta Dəhliz boyunca nəqliyyat axınını artırmaqla yanaşı, həm də Azərbaycanın yeni Avrasiya nəqliyyat arxitekturasındakı mövqeyini daha da gücləndirəcək.

Dünyanın ən böyük iqtisadiyyatlarının Azərbaycana marağı onun tranzit potensialı ilə məhdudlaşmır. Azərbaycan özünü Avropa bazarına etibarlı təbii qaz tədarükçüsü kimi təsdiqləyib. Bu gün ölkəmiz boru kəməri ilə təbii qaz ixracının coğrafiyasında dünya lideridir: Azərbaycan qazı artıq 16 ölkəyə tədarük olunur və bu siyahı genişlənməyə davam edir”.

Hicran Hüseynova vurğulayıb ki, məhz buna görə də G20 sammitinə dəvətnamə Azərbaycan üçün yalnız simvolik deyil, həm də praktikdir:

“Bu, qlobal iqtisadiyyat, enerji və beynəlxalq logistika sahəsində əsas məsələlərin müzakirələrində birbaşa iştirak etmək, eləcə də nəqliyyat dəhlizlərinin inkişafı, enerji təhlükəsizliyi və regional əməkdaşlıq üçün öz vizyonunu təqdim etmək imkanı yaradır. Avropa və Asiya arasında əlaqənin təmin edilməsində Azərbaycanın rolu artmaqda davam etdikcə, bu cür müzakirələrdə iştirak milli maraqların irəliləməsi üçün vacib bir vasitəyə çevrilir.

Bu gün Azərbaycan enerji, nəqliyyat və regional təhlükəsizlik sahəsində əsas məsələlərin müzakirəsini təsəvvür etmək getdikcə çətinləşən bir dövlətdir. Bu status ölkəni müasir Avrasiyanın dayaq nöqtələrindən birinə çevirən Prezident İlham Əliyevin uzaqgörən siyasətinin nəticəsidir. G20 sammitinə dəvət bir çox regional və qlobal məsələlərin müzakirəsini Azərbaycanın iştirakı olmadan təsəvvür etməyin çətin olduğunu bir daha təsdiqlədi”.