BAKI, 25 noyabr. TELEQRAF

Dünyanın aparıcı elmi nəşrlərindən biri olan “Springer Nature” Qırğızıstan Milli Universitetinin professoru Dmitri Mixaylovun rəhbərlik etdiyi qırğız alimləri qrupunun hazırladığı yeni tədqiqatı dərc edib.

Teleqraf xəbər verir ki, layihə BMT-nin Narkotiklər və Cinayətkarlığa Qarşı Mübarizə İdarəsinin (UNODC) dəstəyi ilə həyata keçirilib və dünyanın hər yerində bitkilərin monitorinqi sistemləri üçün texnoloji sıçrayış kimi müzakirə olunur.

Tədqiqat Qırğızıstanın unikal landşaftına əsaslanır. Ölkənin dağlıq əraziləri test üçün ideal sahə kimi seçilib. Alimlər süni intellekti (Sİ) ənənəvi müşahidə üsullarının demək olar ki, təsirsiz olduğu şəraitdə bitkiləri tanımağı öyrədə biliblər.

Alimlər fərqli yanaşma tapıblar. Vizual analiz əvəzinə Sİ-yə bitkiləri spektral izləri ilə müəyyən etməyi öyrədiblər. Onların çoxu insan gözü ilə görünməyən, amma peyk çəkilişlərinin dar spektr diapazonunda açıq görünən xüsusi spektral imzalar buraxır.

Komanda uzun illər ərzində peyk məlumatları arxivi toplayıb, onu sahə araşdırmaları və UNODC-nin nümunə kolleksiyası ilə tamamlayıb. Bu baza əsasında yüksək dəqiqliklə müxtəlif bitkiləri tanımağı öyrədə bilən məlumat dəsti yaradılıb.

Tədqiqatın əsas nailiyyəti onun universal olmasıdır. Əgər sistem Qırğızıstanın dağlıq ərazilərində, kəskin dəyişkən iqlim və sıx bitki örtüyü şəraitində effektiv işləyirsə, dünyanın digər bölgələrində də səmərəli olacaq. Metod Afrika, Cənubi Amerika, Aralıq dənizi regionu və qanunsuz əkinlərin yüksək risk daşıdığı digər ərazilərə asanlıqla uyğunlaşdırıla bilər.