BAKI, 19 noyabr. TELEQRAF

Hücumçular xəbərdarlıq hələ təsdiq prosedurlarından keçərkən boşluqdan istifadə edə bilərlər.

Teleqraf xəbər verir ki, Azərbaycan Respublikasının xarici işlər nazirinin müavini Elnur Məmmədov "Kiberdiplomatiya üzrə Beynəlxalq Konfrans Azərbaycan 2026: Süni intellekt dövründə güc və təsir" adlı beynəlxalq konfransda çıxışı zamanı deyib.

O bildirib ki, bu boşluğun aradan qaldırılması praktik prioritetə çevrilməlidir: "Erkən xəbərdarlıq hələ hərəkətə keçməyə vaxt varkən tərəfdaşa çatmalıdır. Fəaliyyət üçün üç istiqaməti vurğulamaq istərdim.

Birincisi, böhran başlamazdan əvvəl işləyən etibarlı kanallara ehtiyacımız var. Diplomatik əlaqələr və milli kiber insidentlərə cavab qrupları təhlükəsiz, mütəmadi sınaqdan keçirilmiş mexanizmlər vasitəsilə birləşdirilməlidir.

BMT-nin Qlobal Hökumətlərarası Əlaqə Nöqtələri Kataloqu üzərində qura biləcəyimiz əsas təmin edir. Bu kanallar, o cümlədən daha geniş siyasi münasibətlər çətin olduğu vaxtlarda da açıq qalmalıdır.

İkincisi, sürətli məlumat mübadiləsi üçün razılaşdırılmış prosedurlara ehtiyacımız var. Dövlətlər nəyin, kimlə və hansı təminatlar altında paylaşıla biləcəyini əvvəlcədən müəyyən etməlidir. Erkən xəbərdarlıq təhdidi müəyyən edə və qoruyucu tədbirlər tövsiyə edə bilər, eyni zamanda nəyin hələ qeyri-müəyyən qaldığını aydın şəkildə bildirə bilər. Belə xəbərdarlığın paylaşılması kimin məsuliyyət daşıdığına dair son qiymətləndirməni gözləməməlidir.

Üçüncüsü, müntəzəm əməkdaşlıq vasitəsilə etimad qurmalıyıq. Birgə təlimlər, ekspertlər arasında mübadilələr və texnologiya şirkətləri ilə birbaşa əlaqə rəsmi öhdəlikləri işlək münasibətlərə çevirməyə kömək edə bilər. Dövlətlər məlumatın qorunacağını, məsuliyyətlə istifadə ediləcəyini və ona uyğun addım atılacağını bildikdə onu daha asan paylaşacaqlar".

Elnur Məmmədov qeyd edib ki, tənzimləmənin də mühüm rolu var: "Avropa İttifaqının Süni İntellekt Aktı süni intellektlə yaradılmış məzmunun işarələnməsi və dipfeyklərin açıqlanması ilə bağlı müddəalar da daxil olmaqla, şəffaflıq tələbləri vasitəsilə aktual nümunə təqdim edir. Bu cür yanaşmalar sərhədlərarası əməkdaşlıq, texnologiya provayderləri ilə qarşılıqlı fəaliyyət və daha güclü ictimai məlumatlılıq ilə dəstəklənməlidir.

Potensialın artırılması da eyni dərəcədə vacibdir. Az resurslu ölkələr effektiv iştirak edə, erkən xəbərdarlıqlar ala və vaxtında tədbir görə bilməlidir".